КОРРУПЦИЯГА ҚАРШИ КУРАШ – ДАВР ТАЛАБИ

Коррупция жамиятимиз тараққиётига, халқимизнинг фаровон турмуши ва давлатимиз нуфузига жиддий хавф соладиган хавфли иллатдир. Шу боис, унга қарши курашиш нафақат давлат органларининг, балки ҳар бир фуқаронинг ҳам масъулиятли бурчи ҳисобланади.


Давлат органлари ва ташкилотларида коррупцияга қарши курашишнинг замонавий механизмлари кенг жорий этилди. Уларнинг фаолиятида очиқликни таъминлаш, жамоатчилик олдида ҳисобдорликни ошириш бўйича зарур чоралар кўрилмоқда.


Шу билан бирга, “Ўзбекистон – 2030” стратегиясида коррупциявий омилларни бартараф этиш тизимининг самарадорлигини ошириш, жамиятда коррупцияга нисбатан муросасиз муносабатни шакллантиришга қаратилган мақсадли кўрсаткичлар белгиланди.


Бундан ташқари коррупцияга қарши курашишга оид қонунчилик базаси такомиллаштирилди, парламент палаталарида ушбу йўналишга масъул бўлган қўмиталар, Коррупцияга қарши курашиш бўйича миллий кенгаш, Коррупцияга қарши курашиш агентлиги фаолияти ташкил этилгани қисқа вақт ичида ўзининг ижобий натижасини берди.


Таҳлилларга кўра, Ўзбекистоннинг очиқлик бўйича халқаро рейтинглардаги ўрни яхшиланди.


Бугун жуда кўп давлат хизматлари рақамлаштирилиб, юзлаб ортиқча маълумотларни сўраш амалиётига барҳам берилди.
Суд ходимлари томонидан сансалорлик, бюрократизм ва турли суиистеъмолчиликларга барҳам бериш, судларда ишларнинг ўз вақтида кўрилишини назорат қилишнинг самарали тизимини яратиш мақсадида, соҳани рақамлаштиришга эътибор қаратилиб, коррупциявий хавф-хатарларни камайтириш ва инсон омилини сезиларли даражада қисқартиришга эришилмоқда.


Шу мақсадда Наманган вилоят судлари томонидан коррупция билан боғлиқ жиноят ишлар қонун талаби асосида кўриб чиқилиб, жазонинг муқаррарлиги таъминланмоқда. Жумладан, 2025 йилда коррупция билан боғлиқ 549 нафар шахсга нисбатан 349 та жиноят иши кўриб, тамомланган.
Шу билан бирга, янги жиноятлар содир этилишининг олдини олишда қўшимча жазо чораларининг катта аҳамиятга эга эканлигидан келиб чиқиб, 273 нафар судланувчиларга нисбатан муайян ҳуқуқдан маҳрум қилиш қўшимча жазоси қўлланилган.


2025 йилда судларда кўрилган коррупция билан боғлиқ ишлар бўйича соҳа ходимлари таҳлили шуни кўрсатдики, энг кўп коррупциявий ҳолатлар мактабгача ва мактаб таълими, қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги ва соғлиқни сақлаш тизимида содир этилган.


Мазкур тоифадаги ишлар бўйича жойларга суднинг 204 та хусусий ажрими юборилган, 135 та жиноят иши сайёр суд мажлисларида кўриб чиқилган.


Масалан, Наманган шаҳридаги 45-умумтаълим мактаби директори Муҳайё Самадова (исм-шарифлар ўзгартирилган) 2024 йил август ойи ўрталарида инглиз тили муаллимаси Замира Аҳмадалиевани ҳузурига чақиради-да, 200 АҚШ доллар берса, ўтган йилги дарс соатини сақлаб қолишига ишора қилади. Буни эшитиб, ўқитувчи ўта ноқулай вазиятга тушади: раҳбарнинг талабига кўнмаса, маоши пасаяди, унинг талабини бажарай деса, бу маблағни қаердан олишни билмасди. Бундан ёмони шундаки, М. Самадова яна икки нафар инглиз тили ўқитувчисига нисбатан шундай таъмагирлик қилади… Охир-оқибат ўқитувчилар ҳуқуқни муҳофаза қилувчи идорага мурожаат қилгач, жиноят фош этилади.


Жиноят ишлари бўйича Наманган шаҳар судида эса, Давлатобод тумани давлат солиқ инспекцияси инспектори Шариф Расуловнинг таъмагирлик билан боғлиқ қилмишлари кўриб чиқилди. Бу кимса 2024 йил май ойидан маҳаллаларга бириктирилган солиқ инспекторлари шўъбаси инспектори лавозимида фаолият юритиб, учта маҳалла ҳудудида фаолият юритувчи тадбиркорлардан “улуш” олиб келган. У фаолияти давомида “Ғирвон” савдо мажмуасида Акмал Жамолов белгиланган тартибда давлат рўйхатидан ўтмай савдо қилаётганини аниқлайди. Бундай ҳолат уддабурон солиқчи учун айни муддао бўлади. Яъни у ҳуқуқбузар тадбиркорга нисбатан далолатнома тузмаслик эвазига уч миллион сўм талаб қилади.


Шунингдек, судланувчи Ўрта Ғирвон маҳалла фуқаролар йиғини ҳудудида фаолият юритадиган тадбиркорлардан даромад солиғини нақд беришса, шахсий ҳисоб варақларига тўлаб қўйишни айтиб, уларни алдайди.
Натижада тадбиркорларнинг 12 миллион 347 минг сўм маблағини шахсий эҳтиёжларига сарфлаб юборади.


Суд томонидан юқорида баён этилган икки ҳолат юзасидан судланувчилар тегишли жазо тайинланди.


Хулоса ўрнида айтганда, ҳар бир ташкилот коррупциявий ҳолатларни чуқур таҳлил қилиши, бунга имкон берган иллатларни бартараф этиш юзасидан зарур чора-тадбирларни белгилаши шарт.

Зафаржон Расулов,
Наманган вилояти
суди судьяси

ЭЪТИРОФ ВА ЭЪЗОЗ

Давлатимиз раҳбарининг тегишли Фармони билан одил судловни амалга оширишда юқори рейтинг кўрсаткичга эга бўлган судьяларни “Ибратли судья” мукофоти билан тақдирлаш белгиланган. Бу йил ҳам Судьялар олий кенгаши томонидан одил судловга эришишдаги кўрсаткичлари баробарида ўзининг чуқур билими ҳамда маънавий фазилатлари билан касбдошларига намуна бўлаётган бир қатор судьялар “Ибратли судья” мукофотига лойиқ кўрилди.

Мазкур юксак мукофот билан тақдирланганлар орасида фуқаролик ишлари бўйича Наманган туманлараро судининг раиси Тожиддин Мадраҳимов ҳам бор. Судьялар олий кенгаши томонидан видеоконференцалоқа тарзида ўтказилган тақдирлаш маросимида “Ибратли судья” деб топилган суд тизими фидойиларига мукофотлар тантанали тарзда топширилди.

Шунингдек, Судьялар олий кенгаши ташаббуси билан тизимда самарали фаолият олиб бораётган судьяларнинг ота-оналари ҳам ташаккурнома билан тақдирландилар. Бундай эътирофга Наманган туманлараро маъмурий судининг раиси Фахриддин Мадраҳимовнинг ота-оналари ҳам лойиқ кўрилдилар.

Тақдирлаш маросимида вилоят суди раиси, судьялар мукофотланганларни муборакбод этиб, албатта бу адолат ва ҳақиқат йўлида фаолият олиб бораётган судьяларга рағбат ўлароқ, одил судловни қарор топтиришда юксак масъулият эканини таъкидладилар.

ЭЪЗОЗ ВА ЭҲТИРОМ УЧРАШУВИ

Бугун мамлакатимизда меҳнат фахрийларини эъзозлаш, уларга эътибор кўрсатиш эзгу анъанага айланди. Бунда эса давлатимиз раҳбари таъкидлаганидек, “Инсон қадри учун, инсон бахти учун биргаликда ҳаракат қилиш” мақсади мужассам. Ўзбекистон Республикаси Олий суди ҳамда Судьялар олий кенгаши, Наманган вилояти суди томонидан ҳам яхши ташаббусга қўл урилиб, узоқ йиллар суд тизимида самарали фаолият олиб борган фахрийларнинг ҳаёти ва фаолияти акс этган маънавий-маърифий тадбирлар, учрашувлар ўтказилмоқда.

Янгиқўрғон туманидаги 27-сонли умумтаълим мактабида бўлиб ўтган ана шундай “Уч авлод учрашуви” таълим муассасасининг собиқ ўқувчиси, суд фахрийси Ғозихон Яхёхўжаевнинг ибратли ҳаёт йўлига бағишланди.

Учрашувда нуронийлар, суд ва прокуратура фахрийлари, туман раҳбарлари, судьялар ва ёшлар иштирок этдилар.

Тадбирнинг асосий қисмида сўзга чиққан суд, прокуратура фахрийлари, судьялар Ғозихон Яхёхўжаевнинг шонли ҳаёт йўли, ибратли фаолияти ҳақида сўзлаб бердилар. Устознинг бой тажрибаси барча судьялар учун ибрат мактаби, умр йўли эса ёшларга чин ҳавас эканлигини алоҳида таъкидладилар.

Юзма-юз мулоқотда йигит-қизлар мактабнинг собиқ ўқувчисига ўзларини қизиқтирган саволлар билан мурожаат қилдилар. Уларнинг саволларига ҳаётий мисоллар, амалиётда учрайдиган воқеа-ходисалар билан жавоб қайтарилгани ёшларни суд тизимига, судьяликка бўлган қизиқишини оширди.

Учрашувда мактаб жамоаси, ўқитувчи ва ўқувчиларга Олий суд, Судьялар олий кенгаши, вилоят суди томонидан ташаккурнома ва эсдалик совғалари топширилди.

Шу куни Судьялар олий кенгаши томонидан таълим муассасасига Ғозихон Яхёхўжаевнинг меҳнат фаолияти акс этган махсус пешлавҳа тақдим этилди. Бу судьялар ҳамжамиятининг мазкур умумтаълим мактабига ҳурмат ва эҳтиром рамзи бўлиб, ушбу даргоҳдан яна кўплаб эл ардоғидаги инсонлар етишиб чиқишига билдирилган ишонч ҳам ҳисобланади.

Тадбир доирасида меҳмонлар синф хонасида бўлиб, бу ерда собиқ ўқувчининг устозлари ва синфдошлари билан суҳбатлашдилар. Самимий мулоқотларда болалик чоғлари, мактаб даврлари эсга олинди.

Шу куни меҳмонлар мактаб ҳовлисига манзарали дарахт кўчатлари экиб, таълим муассасаси ободончилигига ўз ҳиссаларини ҳам қўшдилар.

ХОТИН-ҚИЗЛАР ҲУҚУҚИ ДАВЛАТ ҲИМОЯСИДА

Наманган вилояти суди, оила ва хотин-қизлар бошқармаси ҳамда бошқа дахлдор идоралар ҳамкорлигида хотин-қизлар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш, уларни тазйиқ ва зўравонликдан асраш масалаларига бағишланган семинар ташкил этилди.

“Хотин-қизларга нисбатан зўравонликка барҳам бериш халқаро куни” муносабати билан ўтказилган тадбирда Наманган вилояти суди раисининг ўринбосари Абдуносир Игамбердиев, Наманган вилояти ҳокими ўринбосари, вилоят оила ва хотин-қизлар бошқармаси бошлиғи Динара Якубова, прокуратура, ички ишлар, адлия идоралари, “Адолат” социал-демократик партияси масъуллари ва судьялар иштирок этдилар.

Семинарда дастлаб хотин-қизлар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш, уларга нисбатан рақамли зўравонликка барҳам бериш масалаларига тўхталиб ўтилди. Бу борада сўз олган вилоят ҳокимининг ўринбосари Динара Якубова маҳаллаларда айни турдаги ҳуқуқбузарликларга қарши курашиш, оилада соғлом маънавий муҳитни яратиш бўйича олиб борилаётган ишлар ҳақида маълумот берди. Ҳамкорликда амалга ошириш лозим бўлган вазифаларга тўхталди. Судьялар, прокуратура, ички ишлар идоралари масъуллари айни йўналишдаги жиноятчилик ва ҳуқуқбузарликлар таҳлили ҳақида гапириб, бу турдаги жиноятлар учун жазо чораларини кучайтириш орқали иллатга қарши жазо муқаррарлиги таъминланаётганини таъкидладилар.

Семинарнинг иккинчи қисмида шахсни ғайриихтиёрий тартибда психиатрия стационарига ҳамда сил касаллигига қарши кураш муассасасининг ихтисослаштирилган бўлимига ётқизиш ёки унинг ушбу муассасаларда ётиш муддатини узайтириш билан боғлиқ фуқаролик ишларини кўриш, бу борада дахлдор идоралар билан амалга оширилиши лозим бўлган муҳим вазифаларга тўхталиб ўтилди.

Дастлаб мавзу юзасидан сўз олган судьялар ушбу йўналишдаги қонунчилик нормалари ва талаблари ҳақида гапириб, амалиётдаги тартибларни тушунтириб ўтдилар. Шундан сўнг, мазкур тоифадаги ишларни кўриб чиқиш амалиётига тўхталиниб, бу бўйича дахлдор идораларнинг таклифлари, фикр-мулоҳазалари эшитилди. Семинарда сўз олган прокуратура, ички ишлар идоралари масъуллари, “Адолат” социал-демократик партияси вакиллари сўнгги вақтларда руҳий носоғлом шахслар томонидан содир этилаётган жиноятлар ҳақида гапириб, бу жамиятга хавф туғдириб бораётганини таъкидладилар. Шу боис ҳам бугунги кўтарилаётган мавзу ва айни турдаги ишларни кўришда ҳамкорликни йўлга қўйиш долзарб аҳамиятга эга эканлиги айтилди.

Якунда ҳар бир мавзу юзасидан амалга оширилиши зарур бўлган чора-тадбирлар, вазифалар белгилаб олиниб, ҳамкорликни кучайтириш бўйича келишиб олинди.

ЎЗАРО ТАЖРИБА АЛМАШИЛДИ

Наманган вилояти судларида фаолият олиб борувчи ахборот коммуникация технологиялари мутахассислари ҳамда судья ёрдамчилари  IT Park Наманган вилояти филиалида бўлиб, ўзаро тажриба алмашдилар.

Бугун Президентимиз томонидан барча соҳаларни рақамлаштириш, давлат бошқаруви, иқтисодиёт тармоқлари ва ҳудудларда сунъий интеллект технологияларини жадал жорий этиш масаласига алоҳида эътибор қаратилмоқда. Хусусан, давлатимиз раҳбарининг “Судлар фаолиятига сунъий интеллект технологияларини жорий этиш орқали одил судловга эришиш даражасини ошириш ҳамда суд тизимининг моддий-техник таъминотини яхшилашга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги Фармони ҳам “Рақамли суд” концепциясини кенг жорий этишда муҳим аҳамият касб этди.

АйТи-паркда бўлган суд ходимлари дастлаб бу ердаги шарт-шароитлар, Ай-Ти компанияларининг фаолияти билан яқиндан танишдилар. Шундан сўнг, соҳа мутахассислари иштирокида мулоқот ташкил этилди. Унда сунъий интеллект ва рақамли технологиялар, уларнинг ривожланиши, бугунги кунда кенг татбиқ этилаётган йўналишлар ҳақида маълумот берилди. Суд ходимлари томонидан билдирилган фикр-мулоҳазалар ва саволлар уларнинг ушбу соҳадаги билимларини бойитишга хизмат қилди.  

Перейти к содержимому